Wie is er schuldig aan de kredietcrisis? Hebberige bankiers? Domme huizenkopers of toch de overheid die het toezicht niet goed heeft geregeld? En wij zelf dan? Zijn wij ook schuldig? Hoogleraar strafrecht Ybo Buruma stelde in een interview in Trouw in maart van dit jaar ‘dat we er allemaal bij zijn geweest’ en dat we dus ook ‘allemaal mede schuldig zijn’. Het leverde hem meteen tal van boze mailtjes op.
Een dergelijk ‘collectief’ schuldbegrip is in onze tijd moeilijk voorstelbaar, immers in bijna alle gevallen – rampen, ongelukken en andere tragische gebeurtenissen – wordt snel gezocht naar een schuldige. Als hooligans in Hoek van Holland de politie belagen en er valt een dodelijk slachtoffer, dan worden er vrijwel direct personele maatregelen getroffen tegen een politiecommandant, om maar een voorbeeld te noemen. In het strafrecht kom je dit ‘zondebokmechanisme’ volgens Buruma steeds meer tegen. Mede daardoor is volgens hem het begrip schuld ‘rommelig’ geworden. We verliezen de achterliggende waarden uit het oog, waardoor moraliteit en strafrecht steeds meer uit elkaar komen te liggen.
De vraag rijst wat we tegenwoordig nog aanmoeten met het begrip ‘schuld’. Wat is de betekenis van schuld in een postchristelijk tijdperk? Immers, in onze westerse cultuur is het begrip ‘schuld’ sterk door het christendom ingekleurd. Tijdens het congres zullen twee denkers / publicisten met elkaar in debat gaan nadat ze eerst het thema vanuit hun eigen achtergrond hebben belicht. Filosoof
Ger Groot zal de ideeëngeschiedenis verkennen van het begrip schuld. Theoloog en psychotherapeut
Jean-Jacques Suurmond zal op zijn beurt het thema vanuit psychologisch en theologisch perspectief benaderen en onder andere schuld van schaamte te onderscheiden. In het oktobernummer van het tijdschrift
Wapenveld zal een interview verschijnen met de eerder genoemde hoogleraar Ybo Buruma waarin hij aan de hand van ontwikkelingen in het strafrecht laat zien hoe het denken over schuld zich in de maatschappij heeft ontwikkeld.
Gegevens
Datum: Zaterdag 7 november 2009, 14.00 – 17.30 uur, inloop met koffie 13.30 uur, vanaf 16.00 uur borrel.
Locatie: Gertrudiskapel (onderdeel van zalencentrum In de Driehoek), Willemsplantsoen 1c, 3511 LA Utrecht (op loopafstand van Utrecht CS).
De sfeervolle Gertrudiskapel
Kosten: € 15,- voor RRQR-leden
€ 10,- voor C.S.F.R.-leden
€ 20,- voor overige belangstellenden
Opgave: U geeft zich op door het verschuldigde bedrag over te maken op giro 6872877 t.n.v. Congres RRQR te Arnhem en door een e-mail te sturen aan rrqr@tiscali.nl.
Routebeschrijving vanaf Utrecht Centraal
Loop de Stationshal uit richting Hoog Catharijne. Sla na de ABN-AMRO naar rechts af naar het Godebaldkwartier en loop recht door langs de Albert Heijn, door de draaideur en neem de (rol)trap naar beneden. Ga linksaf en steek tweemaal het zebrapad over. Steek rechts over en loop door tot je links het Willemsplantsoen op kan. De Gertrudiskapel is onderdeel van het zalencentrum “In de Driehoek”, wat boven de ingang is te lezen.
Congres
De RRQR organiseert jaarlijks een congres, dat plaatsvindt op een zaterdag in het najaar. Een thema dat aansluit op de actualiteit in kerk en samenleving wordt uitgewerkt door middel van lezingen, workshops en fora.
Tijdens het congres wordt ruimte gemaakt om contacten aan te halen. Zo hoopt het bestuur dat de oud-leden van de C.S.F.R. elk jaar een kleine reünie kunnen beleven op de congresdag.
Eerdere congressen:
- 2003: 8 november 2003 'Geloven in een maakbare wereld'
- 2004: 30 oktober 2004 'Wat drijft de volken, wat bezielt ze toch?'
- 2005: 26 november 2005 'Het werk onzer handen'
- 2007: 17 november 2007 'Zo zegt de Heer(e)!'
- 2008: 8 november 2008 'Van Twintigerstwijfel tot Zwitserlevengevoel'
